ลำพูน “สืบฮีต สานฮอย ปอยบวชลูกแก้วล้านนา” อย่างยิ่งใหญ่ จัดขบวนม้าและบรรพชาสามเณรภาคฤดูร้อน จำนวน 90 องค์ เพื่อน้อมเกล้าถวายแด่องค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ และร่วมอนุรักษ์สืบสานประเพณีอันดีงามให้คงอยู่ต่อไป

       จังหวัดลำพูน “สืบฮีต สานฮอย ปอยบวชลูกแก้วล้านนา” อย่างยิ่งใหญ่ จัดขบวนม้าและบรรพชาสามเณรภาคฤดูร้อน จำนวน 77 องค์ เพื่อน้อมเกล้าถวายแด่องค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ และร่วมอนุรักษ์สืบสานประเพณีอันดีงามให้คงอยู่ต่อไป

        ซึ่งประเพณี ปอยลูกแก้วหรือปอยน้อย เป็นงานเฉลิมฉลองในประเพณีพิธีการบรรพชาหรือบวชเณร นิยมทำกันในเดือน ๕ เดือน ๖ เดือน๗ เดือน๘ เหนือ คือ ราวเดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนพฤษภาคม เพื่อให้ลูกศิษย์วัด (ขะโยมวัด) ที่คอยมาอยู่รับใช้ทำงานในวัดเป็นเวลานานพอสมควร และกุลบุตรที่ได้เรียนจบการศึกษาภาคบังคับแล้ว ทางวัดและญาติผู้ใหญ่ก็จะร่วมกันจัดงานพิธีบรรพชาให้เป็นสามเณรในพระพุทธศาสนา และจะจัดหาเครื่องอัฏฐบริขารสำหรับเณรบวชใหม่ให้พร้อม

       เครื่องบวช ประกอบด้วย สบง ๑ ผืน จีวร ๑ ผืน อังสะ ๑ ผืน บาตร กล่องเข็ม มีดโกน ผ้ากรองน้ำ ลูกประคำ ส่วนผ้ารัดเอว (รัดประคด) จะใช้หรือไม่ใช้ก็ได้ เครื่องสักการะ ได้แก่ เทียนบวช(เมื่อก่อนใช้ ๖ แท่ง ปัจจุบันใช้๓ แท่ง) ดอกไม้ใส่ควัก(กระทง) หรือทำเป็นช่อใส่ลงไปในพานสำหรับขอบวช ๑ ชุด ขอสรณคมน์ และศีล ๑ ชุด ขออุปัชฌายะ ๑ ชุด ก่อนจะถึงวันงานนั้นจะมีการแอ่วผ้าอุ้ม คือนำเอาเครื่องใช้ของสงฆ์ที่ซื้อมาแล้วนั้นใส่บนพานให้คนอุ้ม และมีคนกางสัปทน จัดขบวนซึ่งอาจมีตีฆ้องกลองแห่ไปตามหมู่บ้านต่าง ๆ ในละแวกใกล้เคียงเพื่อประกาศงานบุญ นั้น ๆ ด้วย

       เมื่อถึงวันงาน เจ้าภาพจะไปพร้อมกันที่วัด นำผู้ที่จะบรรพชามาแต่งตัวทรงเครื่องสมมุติให้เหมือนอย่างเจ้าชายสิทธัตถะยามจะออกบวช มีเครื่องทรงที่สวยงาม ลูบไล้ด้วยน้ำอบน้ำหอม ทาแป้งแต่งตัวเต็มที่ เรียกว่า ลูกแก้ว ชายฉกรรจ์ที่แข็งแรงทำหน้าที่เป็นม้ากัณฐกะให้ลูกแก้วขี่คอ ลูกแก้วบางคนอาจขี่ม้าและบางคนใช้ช้างเป็นพาหนะก็ได้ ขบวนลูกแก้วจะแห่แหนไปรอบ ๆ หมู่บ้าน และขึ้นไปบนบ้านบุคคลที่มี อาวุโสเพื่อให้ผูกข้อมือและให้พร เมื่อขบวนลูกแก้วกลับถึงวัด ลูกแก้วก็จะเปลี่ยนเครื่องแต่งตัวเป็นนุ่งขาวห่มขาวเพื่อเข้าพิธีบวชโดยมีพระอุปัชฌาย์เป็นผู้บวชให้

       ในงานทำบุญปอยลูกแก้ว ปอยบวชหรือปอยหน้อยนี้ จะมีมหรสพเฉลิมฉลองเพื่อให้ความบันเทิงแก่ผู้มาร่วมงาน มหรสพยืนพื้น คือ ซอ เป็นการขับโต้ตอบของนักขับชายหญิงโดยมีปี่สี่คอยเป่าประกอบ ส่วนเจ้าภาพจะต้องเตรียมอาหารมื้อกลางวันที่จะเลี้ยงบรรดาแขกเหรื่อที่มาร่วมทำบุญด้วย การบวชลูกแก้วนี้ ถือเป็นการทำบุญที่ชาวล้านนาถือว่ามีอานิสงส์มาก เพราะการได้ร่วมสร้างเนื้อนาบุญขึ้นในบวรพระพุทธศาสนาเป็นโอกาสแห่งการทำบุญครั้งใหญ่ในชุมชน ซึ่งอาจร่วมเป็นเจ้าภาพซื้อปัจจัย อัฏฐบริขาร อาจร่วมเป็นเจ้าภาพเลี้ยงภัตตาหารแด่พระสงฆ์ หรือเลี้ยงแขกเหรื่อที่มาร่วมงาน หรืออาจร่วมบริจาคทรัพย์ปัจจัยเล็ก ๆ น้อย ๆ ตามศรัทธา นับเป็นโอกาสการทำบุญให้ทานที่เอื้ออานิสงส์หลายรูปแบบ ตามกำลังศรัทธาผู้ของถวายทาน